Đồng hồ sinh học hay chu kỳ 24 giờ (nhịp sinh học) của thân thể, có thể bị ảnh hưởng bởi ánh sáng hoặc bóng tối, có thể khiến thân thể nghĩ rằng đã đến nay ngủ hoặc thức dậy. Đồng hồ cơ 24 giờ kiểm soát những chức năng như: Thân nhiệt, đang ngủ và đang thức, hệ thống miễn nhiễm của thân thể, những chức năng khác của cơ thể, chả hạn như khi bạn cảm thấy đói.
Vừa qua, nhịp sinh học đã nhận được nhiều sự để ý hơn, đồng hồ sinh học không chỉ ảnh hưởng tới giấc ngủ của bạn, nó định hình cả ngày mai của chúng ta. Chúng ta chẳng thể ngủ và thức dậy cùng một lúc, cũng chẳng thể vừa ngủ vừa tiêu hóa thức ăn. Cơ thể cần thời gian để nghỉ ngơi và phục hồi, do vậy nó phải hoạt động trên một lịch trình được đặt tên là nhịp sinh học.
Cơ thể chúng ta cần có đồng hồ sinh học, đấy là bởi vì mọi thứ chẳng thể xảy ra cùng một khi. Chúng ta không thể ngủ và tiêu hóa thức ăn cùng một khi, chúng ta chẳng thể hội tụ làm gì ấy trong khi chìm vào giấc ngủ. Để các cơ quan hoạt động tốt, chúng cần thời gian để nghỉ ngơi và hồi phục. Đây chính là lý do vì sao chúng ta phải chuyển qua chuyển lại các trạng thái khác nhau.
- Đồng hồ sinh học và giấc ngủ
Một số người - chẳng hạn như những người chẳng thể ngủ tới khuya và các người đi ngủ rất sớm - có nhịp sinh học khác với nhịp điệu của phần nhiều mọi người. Các người khác có vấn đề về giấc ngủ có thể có nhịp sinh học bình thường nhưng phải điều chỉnh họ theo các tình huống mới, chẳng hạn như làm việc ca đêm.
Các vấn đề về giấc ngủ theo đồng hồ cơ thể có can hệ đến một loại hormone gọi là melatonin, giúp thân thể bạn dễ ngủ. Dấu hiệu sáng tối tác động tới phương pháp cơ thể tạo ra melatonin. Hầu hết melatonin được tạo ra vào ban đêm. Vào ban ngày, ánh sáng báo cho cơ thể bạn tạo ra ít melatonin hơn. Nếu bạn làm việc vào ban đêm trong ánh sáng nhân tạo, cơ thể bạn có thể tạo ra ít melatonin hơn mức cần thiết.
Phần nhiều chúng ta được lập trình để đi ngủ từ khoảng 9 giờ tối đến 11 giờ đêm, và thức dậy vào khoảng thời gian mặt trời mọc. Rất, rất ít người đi chệch khỏi quỹ đạo này – có những người đi ngủ từ khi 7 tới 9 giờ tối và thức dậy vào khoảng 2 hoặc 3 giờ sáng. Một số người trở thành cú đêm, bởi vì họ nhạy cảm với ánh sáng chói khởi hành từ thói quen. Các người uống cà phê vào và sau đó tiếp xúc với nhiều ánh sáng vào buổi tối có khả năng ngủ rất muộn.
- Một số yếu tố tác động tới đồng hồ sinh học của thân thể
Sự chậm trễ của những chuyến bay: Giao nhau giữa những múi giờ sẽ làm đứt quãng đồng hồ cơ thể của bạn. Bạn gặp trắc trở về giấc ngủ do đồng hồ thân thể chưa điều chỉnh theo múi giờ mới khi mà thân thể bạn nghĩ rằng bạn vẫn đang ở múi giờ cũ.
Hậu quả của ma túy và rượu: Một số loại thuốc gây ra những vấn đề về giấc ngủ. Và bạn có thể đi vào giấc ngủ mà không có vấn đề gì sau khi uống rượu vào buổi tối muộn, nhưng uống rượu trước khi ngủ có thể khiến bạn tỉnh giấc sau đấy vào ban đêm.
Bệnh tật: Một số bệnh và vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ. Chúng bao gồm chứng mất trí nhớ, chấn thương đầu, bình phục sau hôn mê và trầm cảm nặng. Một số loại thuốc ảnh hưởng đến hệ tâm thần trung ương cũng có thể ảnh hưởng tới mô hình giấc ngủ.
Môi trường ngủ: Quá nhiều ánh sáng hoặc tiếng ồn có thể khiến cơ thể bạn cảm thấy chưa đến giờ ngủ. Không chỉ thế thì nhiệt độ phòng cũng là một yếu tố quan trọng tác động trực tiếp tới giấc ngủ của chúng ta, nếu phòng ngủ quá nóng hoặc quá lạnh sẽ khiến chúng ta chẳng thể yên giấc, thậm chí là khó đi vào giấc ngủ.
Đổi thay lịch ngủ của bạn: khi bạn làm việc vào ban đêm và ngủ vào ban ngày, đồng hồ bên trong cơ thể cần thiết lập lại để cho phép bạn ngủ vào ban ngày. Thỉnh thoảng điều đấy thật khó thực hiện. Những người làm ca đêm hoặc xoay ca có thể khó ngủ vào ban ngày và có thể cảm thấy mệt nhọc vào ban đêm khi họ cần tỉnh táo để làm việc.
Khó ngủ cho tới đêm khuya hoặc sáng sớm, sau ấy cảm thấy mệt mỏi và cần ngủ vào ban ngày. Những người có vấn đề này có thể được gọi là cú đêm. Đây là một vấn đề phổ biến và nó thường bắt đầu ở các năm đầu thanh thiếu niên hoặc thanh niên. Những người có cha hoặc mẹ bị vấn đề này thì bản thân họ cũng có nhiều khả năng mắc bệnh hơn.
>>> Xem thêm: